Bij een oldtimer is motorolie vervangen net iets anders dan bij een moderne auto. Je rijdt er misschien maar een paar duizend kilometer per jaar mee, maar de olie veroudert ook gewoon door tijd. Zelfs als je hem bijna nooit gebruikt, moet je de motorolie van een oldtimer jaarlijks vervangen. En je hebt daarvoor niet zomaar elke olie nodig: oudere motoren vragen om een specifiek type.

Waarom oldtimers speciale motorolie nodig hebben

Moderne motoroliën zijn ontworpen voor motoren met elektronische sturing, katalysatoren en nauwe toleranties. Oudere motoren zijn anders gebouwd. Ze hebben grotere speling tussen de onderdelen, andere afdichtingen en vaak een andere verhouding tussen stalen en zachte metalen legeringen.

Moderne olie met veel additieven kan in oudere motoren juist schade veroorzaken. Sommige afdichtingen en pakkingen uit vroeger tijden zijn niet bestand tegen de chemische samenstelling van hedendaagse synthetische oliën. Gebruik je toch de verkeerde olie, dan kan dat leiden tot lekkage of slijtage van binnenuit.

Voor oldtimers is daarom klassieke motorolie ontwikkeld, met een samenstelling die past bij de motortechniek van vroeger. Een bekende lijn voor dit soort oliën is Motul Classic, maar er zijn meerdere merken die geschikte producten aanbieden.

Hoe vaak moet je de motorolie vervangen bij een oldtimer?

De vuistregel is simpel: één keer per jaar, ongeacht hoeveel kilometers je hebt gereden. Motorolie veroudert niet alleen door gebruik, maar ook door tijd. Zelfs als je een oldtimer de hele winter laat staan, breekt de olie langzaam af. Vocht, zuren en oxidatie doen hun werk, ook als de motor stilstaat.

Rij je een seizoen lang relatief veel met je oldtimer? Dan kan het verstandig zijn om ook op het aantal gereden kilometers te letten. Raadpleeg daarvoor het handboek van de auto, want per model kunnen de aanbevelingen verschillen.

Welke viscositeit kies je?

Viscositeit geeft aan hoe dik of dun de olie is. Op een oliefles zie je dit als een aanduiding zoals 20W-50 of 15W-40. De eerste letter staat voor het gedrag bij kou, de tweede getal voor de dikte bij bedrijfstemperatuur.

Voor de meeste oudere benzinematige oldtimers is een olie met een hogere viscositeit geschikt, zoals 20W-50. Die dikkere olie past beter bij de ruimere toleranties in de motor. Kijk altijd in het originele handboek van de auto voor de aanbevolen viscositeitklasse. Weet je dat niet meer, dan kan een gespecialiseerde oldtimergarage of leverancier van klassieke oliën je helpen bij de keuze.

Stap voor stap motorolie vervangen bij een oldtimer

• Warm de motor kort op. Rijdt hij op bedrijfstemperatuur, dan stroomt de olie makkelijker weg bij het aftappen.
• Zet de auto op een vlakke ondergrond en gebruik een hefbrug of rijplaten als je er goed bij wilt kunnen. Zorg dat je veilig onder de auto kunt werken.
• Schroef de aftapplug onder het carter los en vang de oude olie op in een opvangbak. Laat de olie goed uitlekken.
• Verwissel tegelijk het oliefilter. Bij een oldtimer is dit vaak een oud type filter. Zorg dat je het juiste formaat bij de hand hebt.
• Draai de aftapplug terug vast. Gebruik een nieuw pakking ringetje als de oude beschadigd is.
• Vul de motor bij via de vulopening bovenop de motor. Gebruik de hoeveelheid die staat vermeld in het handboek en controleer het niveau met de peilstok.
• Start de motor en laat hem even draaien. Controleer daarna nog een keer het niveau en check of er geen olie lekt bij de aftapplug of het filter.
• Lever de oude olie in bij een inzamelpunt. Je mag motorolie nooit in het riool of bij het gewone afval gooien.

Let ook op de andere vloeistoffen

Bij een oldtimer is het slim om tijdens het vervangen van de motorolie ook de andere vloeistoffen te controleren. Denk aan koelvloeistof, remvloeistof en eventueel cardan- of versnellingsbakolie. Die laatste veroudert ook en kan vervuild raken, al rijdt de auto weinig.

Remvloeistof trekt vocht aan uit de lucht. Na verloop van tijd daalt het kookpunt, wat risico’s kan geven bij intensief remmen. Ook koelvloeistof verliest zijn beschermende werking tegen roest en bevriezing na een aantal jaren. Bij een oldtimer die je kostbaar vindt, loont het om dit jaarlijks mee te nemen in het onderhoud.

Zelf doen of naar een specialist?

Olie vervangen op een oldtimer is technisch niet moeilijk als je handig bent en weet wat je doet. Toch kiezen veel oldtimerbezitters voor een gespecialiseerde garage. Die kennen de eigenaardigheden van oudere modellen, weten welke olie en welke filters erbij horen, en zien meteen andere aandachtspunten die je misschien mist.

Ga je het zelf doen, zorg dan dat je de juiste olie, het juiste filter en het goede gereedschap bij de hand hebt voordat je begint. Een kleine voorbereiding voorkomt veel gedoe halverwege.

Veelgestelde vragen

Kan ik gewone synthetische motorolie gebruiken in een oldtimer?
Synthetische motorolie is in de meeste gevallen niet geschikt voor oudere motoren. De chemische samenstelling kan reageren met afdichtingen en pakkingen die gemaakt zijn voor oudere oliën. Voor oldtimers gebruik je beter een klassieke minerale of semi-synthetische olie die speciaal voor oudere motoren is ontwikkeld.

Hoe weet ik welke viscositeit ik nodig heb?
De juiste viscositeit staat vermeld in het originele handboek van de auto. Heb je dat niet meer, dan kan een gespecialiseerde oldtimergarage of een leverancier van klassieke motoroliën je op weg helpen op basis van het merk, model en bouwjaar van de auto.

Moet ik de olie ook vervangen als ik de oldtimer nauwelijks gebruik?
Ja, ook als je de oldtimer weinig of nooit gebruikt moet je de motorolie vervangen. Olie veroudert door tijd, niet alleen door kilometers. Vocht en zuren breken de olie af, zelfs als de motor stilstaat. Vervang de olie daarom minimaal één keer per jaar.

Wat doe ik met de oude motorolie?
Oude motorolie mag je niet weggooien bij het gewone huishoudelijk afval of in de riolering. Je levert het in bij een chemokar, een gemeentelijk milieustation of een garage die oude olie inneemt. In Nederland zijn er veel inzamelpunten beschikbaar.